ค่าเฉลี่ย PM2.5 ไทยลดลง 2 ปีต่อเนื่อง แต่ปี 2570 อาจเผชิญความเสี่ยงจากเอลนีโญ (ศูนย์วิจัยกสิกรไทย Infographic)
• สถานการณ์ฝุ่น PM2.5 ของไทยดีขึ้นต่อเนื่องในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา และข้อมูลปี 2569 ยังสะท้อนภาพรวมที่ดีขึ้น แม้ระดับฝุ่นยังสูงกว่าค่าแนะนำขององค์การอนามัยโลก (WHO) โดยข้อมูล IQAir พบว่า ค่าเฉลี่ย PM2.5 ของประเทศไทยลดลงจาก 23.3 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตรในปี 2566 เหลือ 19.8 และ 17.8 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตรในปี 2567 และ 2568 ตามลำดับ โดยปี 2568 ลดลง 10.1% จากปีก่อน และเป็นระดับต่ำสุดในรอบ 5 ปี แต่ยังสูงกว่าค่าแนะนำเฉลี่ยรายปีของ WHO ที่ 5 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร นอกจากนี้ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมรายงานว่า ค่าเฉลี่ย PM2.5 ทั่วประเทศในช่วง 1 พฤศจิกายน 2568 ถึง 14 ตุลาคม 2569 ลดลง 5% จากช่วงเดียวกันปีก่อน ขณะที่กรุงเทพมหานครมีจำนวนวันที่ฝุ่นเกินมาตรฐานในช่วงพฤศจิกายน 2568 ถึงมีนาคม 2569 ลดลงครึ่งหนึ่งจากช่วงเดียวกันของปีก่อน จาก 56 วัน เหลือ 28 วัน สะท้อนสถานการณ์ฝุ่นที่ดีขึ้นในช่วงที่ผ่านมา
• การเผาชีวมวลเป็นแหล่งกำเนิดสำคัญของ PM2.5 ไทย โดยมีสัดส่วนราวหนึ่งในสามถึงเกือบครึ่ง ขณะที่เอลนีโญอาจซ้ำเติมความเสี่ยงในปี 2570 โดยผลการศึกษาในอดีตพบว่า การเผาชีวมวลมีสัดส่วนต่อ PM2.5 จากทุกแหล่งกำเนิดของไทยอยู่ที่ 34.3% ในปี 2560 ที่เกิดลานีญา และเพิ่มเป็น 47.4% ในปี 2562 ที่เกิดเอลนีโญ หรือสัดส่วนเพิ่มขึ้น 13.1% หากเอลนีโญทำให้สภาพอากาศร้อนและแห้งแล้งมากขึ้น อาจเพิ่มความเสี่ยงการเกิดและลุกลามของไฟ ขณะที่ฝนที่ลดลงในบางช่วงอาจทำให้ฝุ่นถูกชะล้างออกจากอากาศน้อยลง
• ปี 2570 ไทยอาจต้องเฝ้าระวังความเสี่ยงจากการเผาในพื้นที่เกษตร ไฟป่า และหมอกควันข้ามแดน ซึ่งอาจซ้ำเติมสถานการณ์ PM2.5 หากสภาพอากาศร้อนและแห้งแล้งกว่าปกติ โดย 1) พื้นที่เกษตรบางแห่งยังมีข้อจำกัดในการจัดการเศษวัสดุโดยไม่เผา จึงควรได้รับการสนับสนุนทางเลือกที่เหมาะสม ขณะที่ 2) สภาพอากาศแห้งอาจเพิ่มความเสี่ยงไฟป่าและหมอกควันในพื้นที่ป่าไม้ ส่วน 3) หมอกควันจากการเผาในประเทศเพื่อนบ้านอาจส่งผลต่อคุณภาพอากาศของไทยในบางช่วง ขึ้นอยู่กับทิศทางลมและสภาพอากาศ ดังนั้น การรับมือจึงควรให้ความสำคัญกับการสนับสนุนการจัดการเศษวัสดุทางการเกษตรโดยไม่เผา การเตรียมความพร้อมป้องกันไฟป่า และการติดตามหมอกควันข้ามแดนควบคู่กัน

_0(1).jpg)


