สมาคมอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ไทย (TCMA) และสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) เดินหน้าความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ นำ “สระบุรีแซนด์บ็อกซ์” พื้นที่ต้นแบบการลงมือทำจริง เชื่อมภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม มาต่อยอดสู่การเปลี่ยนผ่านภาคอุตสาหกรรมไทย เสริมขีดความสามารถในการแข่งขัน และสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำและเป้าหมาย Net Zero 2050

นายสุรชัย นิ่มละออ นายกสมาคมอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ไทย กล่าวว่า การเปลี่ยนผ่านสู่ Net Zero ไม่ได้เป็นเพียงโจทย์ด้านการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก แต่เกี่ยวข้องโดยตรงกับความสามารถในการแข่งขันของภาคอุตสาหกรรม สำหรับอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ การเปลี่ยนผ่านครอบคลุมตั้งแต่ประสิทธิภาพและความมั่นคงด้านพลังงาน การลดการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล การพัฒนาปูนซีเมนต์คาร์บอนต่ำ การบริหารจัดการวัตถุดิบ การลงทุนในเทคโนโลยี ตลอดจนมาตรฐานและกฎระเบียบที่เอื้อต่อการปรับตัว

“โจทย์สำคัญวันนี้ไม่ใช่เพียงการลดการปล่อยคาร์บอน แต่คือการทำอย่างไรให้การเปลี่ยนผ่านสร้างขีดความสามารถใหม่ให้กับภาคอุตสาหกรรม ทั้งด้านเทคโนโลยี ประสิทธิภาพการผลิต การใช้พลังงาน และการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ขณะเดียวกันต้องทำให้ภาคอุตสาหกรรมสามารถลงทุนและปรับตัวได้จริง” นายสุรชัยกล่าว

“สระบุรีแซนด์บ็อกซ์” ต้นแบบพื้นที่ลงมือทำ
หนึ่งในประเด็นสำคัญจากการหารือระหว่าง TCMA และ ส.อ.ท. คือการนำประสบการณ์จากการเปลี่ยนผ่านของอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ในพื้นที่สระบุรี มาเชื่อมกับการขับเคลื่อนภาคอุตสาหกรรมในภาพรวม โดยสระบุรีแซนด์บ็อกซ์ เป็นพื้นที่ต้นแบบสำหรับการทดลองแนวทางใหม่ เรียนรู้จากการดำเนินงานจริง และเห็นทั้งผลลัพธ์และข้อจำกัดที่เกิดขึ้นในพื้นที่

ในภาคอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ การลดการปล่อยคาร์บอนดำเนินการในหลายมิติ ตั้งแต่การเปลี่ยนผ่านจากปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ไปสู่ปูนซีเมนต์ไฮดรอลิกและการเดินหน้าสู่ LC3 การใช้เชื้อเพลิงทดแทนและพลังงานหมุนเวียน การนำความร้อนเหลือทิ้งกลับมาใช้ประโยชน์ ตลอดจนการพัฒนาเทคโนโลยีดักจับ ใช้ประโยชน์ และกักเก็บคาร์บอน (CCUS) ขณะที่การจัดการวัตถุดิบและการทำเหมืองก็เป็นอีกส่วนสำคัญของการเปลี่ยนผ่านตลอดห่วงโซ่การผลิต

การดำเนินงานในพื้นที่จึงไม่ได้มองเฉพาะเทคโนโลยีลดคาร์บอน แต่รวมถึงการเชื่อมโยงภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม เพื่อให้เห็นว่าการเปลี่ยนผ่านสามารถเกิดขึ้นควบคู่กับการพัฒนาเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตในพื้นที่ได้อย่างไร

ประสบการณ์จากสระบุรีแซนด์บ็อกซ์ ยังเป็นบทเรียนที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับภาคอุตสาหกรรมในวงกว้าง โดยเฉพาะการสร้างเงื่อนไขที่เอื้อต่อการลงทุน การพัฒนานวัตกรรม และการปรับตัวของภาคอุตสาหกรรม

จากการลงมือทำจริง สู่การสร้างเงื่อนไขเอื้อต่อการเปลี่ยนผ่าน
ประสบการณ์จากการดำเนินงานทำให้เห็นว่า การเปลี่ยนผ่านไม่ได้ขึ้นอยู่กับเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับกฎหมาย กฎระเบียบ และกระบวนการอนุญาต ซึ่งมีผลต่อความเร็วในการตัดสินใจลงทุนและการนำเทคโนโลยีใหม่มาใช้

TCMA และ ส.อ.ท. จะเตรียมจัดทำข้อมูลและข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อเสนอต่อภาครัฐ โดยนำประเด็นจากการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์มาเชื่อมกับเงื่อนไขสำคัญต่อการเปลี่ยนผ่านของภาคอุตสาหกรรม ทั้งด้านวัตถุดิบ พลังงาน เทคโนโลยี โครงสร้างพื้นฐาน มาตรฐาน และกฎระเบียบ เพื่อสนับสนุนการลงทุนและการปรับตัวของภาคอุตสาหกรรม

MiT–การจัดซื้อจัดจ้างสีเขียว หนุนผลิตภัณฑ์คาร์บอนต่ำ
อีกประเด็นสำคัญคือ การกำหนดแนวทางจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐที่เปิดโอกาสให้ผลิตภัณฑ์คาร์บอนต่ำเข้ามามีบทบาทมากขึ้น โดย TCMA สนับสนุนการส่งเสริม Made in Thailand (MiT) ควบคู่กับการจัดซื้อจัดจ้างสีเขียว เพื่อสนับสนุนการใช้ผลิตภัณฑ์ที่ผลิตในประเทศ มีคุณภาพตามมาตรฐาน และมีการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

ขณะเดียวกัน การประยุกต์ใช้มาตรฐาน มอก. 9999 จะช่วยเชื่อมโยงมาตรฐาน คุณภาพ และความยั่งยืนเข้ากับการพัฒนาผลิตภัณฑ์และกระบวนการผลิต ซึ่งเป็นอีกส่วนหนึ่งของการสร้างเงื่อนไขให้ผลิตภัณฑ์และนวัตกรรมจากภาคอุตสาหกรรมสามารถเกิดขึ้นและนำไปใช้ได้จริง

“ความร่วมมือระหว่าง TCMA และ ส.อ.ท. มุ่งนำบทเรียนจากการเปลี่ยนผ่านของอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ โดยเฉพาะการลงมือทำในสระบุรีแซนด์บ็อกซ์ มาต่อยอดสู่โจทย์การเปลี่ยนผ่านของภาคอุตสาหกรรมไทย เพื่อสร้างขีดความสามารถในการปรับตัว พัฒนานวัตกรรม และแข่งขันได้ ควบคู่กับการขยายผลการลงมือทำร่วมกันไปสู่เป้าหมาย Net Zero 2050” นายสุรชัยกล่าวสรุป